วันอาสาฬหบูชา

วันอาสาฬหบูชาตรงกับวันเพ็ญขึ้น15ค่ำเดือน8เป็นวันที่มีความสำคัญทางพระพุทธศาสนาอย่างยิ่งนับตั้งแต่สมัยพุทธกาลโดยเป็นวันที่เกิดเหตุการณ์สำคัญอันเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้พระพุทธศาสนาประดิษฐานขึ้นอย่างสมบูรณ์ในโลกหลังจากที่เจ้าชายสิทธัตถะได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในวันเพ็ญเดือน6ณใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์พุทธองค์ทรงเสพวิมุตติสุขอยู่เป็นเวลา7สัปดาห์จากนั้นทรงพิจารณาธรรมอันลึกซึ้งที่ทรงตรัสรู้และทรงเห็นว่าธรรมนี้เป็นเรื่องยากที่มนุษย์ผู้ยังหนาแน่นด้วยกิเลสจะเข้าใจได้ง่ายแต่ด้วยพระมหากรุณาธิคุณอันยิ่งใหญ่พุทธองค์ทรงเปรียบเทียบมนุษย์เหมือนดอกบัว4เหล่าที่มีความพร้อมในการรับรู้ธรรมะแตกต่างกันจึงทรงตัดสินพระทัยที่จะแสดงธรรมโปรดเวไนยสัตว์โดยทรงนึกถึงอดีตอาจารย์ทั้งสองท่านคืออาฬารดาบสกาลามโคตรและอุทกดาบสรามบุตรแต่ก็ทรงทราบด้วยญาณว่าอาจารย์ทั้งสองได้สิ้นชีพไปแล้วพระพุทธองค์จึงทรงนึกถึงปัญจวัคคีย์คือกลุ่มนักบวชทั้ง5ได้แก่โกณฑัญญะวัปปะภัททิยะมหานามะและอัสสชิผู้เคยอุปัฏฐากดูแลพระองค์ในช่วงที่ทรงบำเพ็ญกิริยาทุกรกิริยาซึ่งในขณะนั้นปัญจวัคคีย์ได้พำนักอยู่ที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวันเมืองพาราณสีพระพุทธเจ้าทรงเสด็จพุทธดำเนินด้วยพระบาทเปล่าจากพุทธคยามุ่งหน้าสู่ป่าอิสิปตนมฤคทายวันเป็นระยะทางหลายร้อยกิโลเมตรจนกระทั่งเสด็จไปถึงในวันเพ็ญขึ้น15ค่ำเดือน8เมื่อแรกเห็นพระพุทธเจ้าเสด็จมาปัญจวัคคีย์ตั้งใจว่าจะไม่แสดงความเคารพเพราะเข้าใจผิดว่าพระองค์ทรงทอดทิ้งการทรมานตนและละความเพียรกลับไปเป็นผู้มักมากในกามแล้วแต่เมื่อพระพุทธองค์เสด็จเข้ามาใกล้ด้วยพระบารมีและพระรัศมีอันผ่องใสปัญจวัคคีย์จึงไม่อาจยับยั้งตนเองได้ต่างเข้ามากราบไหว้และตระเตรียมที่นั่งให้พระพุทธองค์ทรงแจ้งแก่ปัญจวัคคีย์ว่าพระองค์ได้บรรลุสัมมาสัมโพธิญาณแล้วและทรงพร้อมที่จะแสดงธรรมโปรดซึ่งถือเป็นการแสดงพระธรรมเทศนาครั้งแรกในพระพุทธศาสนาเรียกว่าปฐมเทศนาพระธรรมเทศนาที่ทรงแสดงในวันนั้นมีชื่อว่าธัมมจักกัปปวัตตนสูตรแปลว่าสูตรว่าด้วยการหมุนกงล้อแห่งพระธรรมมีสาระสำคัญคือทรงชี้ให้เห็นที่สุด2อย่างที่บรรพชิตไม่ควรเสพคือการหมกมุ่นในกามและการทรมานตนให้ลำบากพร้อมทรงเสนอทางสายกลางคือมัชฌิมาปฏิปทาหรือมรรคมีองค์8และแสดงอริยสัจ4ประการประกอบด้วยทุกข์สมุทัยนิโรธและมรรคเมื่อพระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมจบลงท่านโกณฑัญญะได้เกิดปัญญาญาณหยั่งรู้ตามธรรมเรียกว่าดวงตาเห็นธรรมและได้กราบทูลขออุปสมบทพระพุทธองค์จึงทรงประทานการบวชให้ด้วยวิธีเอหิภิกขุอุปสัมปทาทำให้เกิดพระอริยสงฆ์สาวกองค์แรกในโลกส่งผลให้พระรัตนตรัยคือพระพุทธพระธรรมและพระสงฆ์บังเกิดขึ้นบริบูรณ์ครบถ้วนเป็นครั้งแรกต่อมาในประเทศไทยการประกอบพิธีวันอาสาฬหบูชาได้เริ่มจัดขึ้นอย่างเป็นทางการครั้งแรกเมื่อปีพ.ศ.2501ในสมัยรัชกาลที่9และถือเป็นวันสำคัญที่พุทธศาสนิกชนจะได้น้อมรำลึกถึงพระคุณของพระรัตนตรัยสืบมาจนถึงปัจจุบัน