วัดกระแจะเป็นวัดเก่าแก่ที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และศาสนาของจังหวัดปราจีนบุรี สร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย มีอายุกว่า 250 ปี ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 5 ตำบลท่างามอำเภอเมือง จังหวัดปราจีนบุรี เดิมมีชื่อว่า “วัดกบแจะ” ที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำปราจีนบุรี ซึ่งเป็นพื้นที่ตั้งของค่ายกบแจะตามหลักฐานในพระราชพงศาวดาร ใช้สำหรับเป็นแหล่งเสบียงและเส้นทางเดินทัพ เป็นจุดเชื่อมต่อสำคัญในการเดินทางมุ่งไปหน้าไปทางตะวันออก ฉะเชิงเทรา ได้กล่าวถึงเหตุการณ์สำคัญในสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เมื่อครั้งทรงนำทัพฝ่าวงล้อมกองทัพพม่าออกจากกรุงศรีอยุธยาเพื่อรวบรวมไพร่พลและเตรียมการกอบกู้เอกราช พระองค์ได้เสด็จนำทัพหลวงมาพัก ที่ ค่ายกบแจะ ซึ่งตรงกับบริเวณวัดกระแจะในปัจจุบัน เหตุการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าวัดกระแจะมิได้เป็นเพียงศาสนาสถานเท่านั้น แต่ยังเป็นสถานที่ที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์สำคัญ ทางประวัติศาสตร์ของชาติมีคุณค่าในฐานะแหล่งเรียนรู้ด้านประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และเป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชนในท้องถิ่นมาอย่างยาวนานความเป็นมา ความสำคัญทางประวัติศาสตร์ และบทบาทของวัดกระแจะที่มีต่อชุมชนในปัจจุบัน รวมถึงเพื่ออนุรักษ์และเผยแพร่องค์ความรู้เกี่ยวกับแหล่งประวัติศาสตร์ท้องถิ่นให้เป็นที่รู้จักในวงกว้าง โดยนำข้อมูลที่ได้มารวบรวม วิเคราะห์ และนำเสนออย่างเป็นระบบผ่านการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ซึ่งจะช่วยอำนวยความสะดวกในการเข้าถึงข้อมูลแก่ประชาชน นักเรียน นักศึกษา และผู้ที่สนใจทั่วไป นอกจากนี้ยังเป็นการส่งเสริมการเรียนรู้ด้านประวัติศาสตร์ ศาสนา และวัฒนธรรม ควบคู่กับการสนับสนุนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของจังหวัดปราจีนบุรี อีกทั้งยังช่วยสร้างจิตสำนึกในการเห็นคุณค่าและร่วมกันอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมให้คงอยู่สืบไปอย่างยั่งยืน พิพิธภัณฑ์วัดกระแจะ ซึ่งมีความเป็นมาที่ผูกพันกับประวัติศาสตร์ของชุมชนอย่างลึกซึ้งพิพิธภัณฑ์แห่งนี้เริ่มต้นจากการเป็นศูนย์รวมโบราณวัตถุและของล้ำค่าที่ทางวัดและชาวบ้านได้ร่วมกันเก็บรักษาไว้มาหลายชั่วอายุคน
